Μερικοί αμφισβητούν την ιστορική υπόσταση των Κρυφών Σχολείων. Ωστόσο τα κρυφά σχολειά ήταν μια πραγματικότητα. «Τα Κρυφά Σχολειά συνεχίζονται εκεί που οι τοπικοί πασάδες και μπέηδες μάχονται τους καλόγερους και τα γράμματα», μας λέει ο Αλ. Ελλάδιος το 1714. «Ο Γέρο Μαλαξός (Πρωτόπαπας) δίνει μαθήματα κρυφά στο σπίτι του, μέσα
σ’ ένα εξαθλιωμένο γυμνό δωμάτιο», μας λέει στην Περιγραφή του ο Γκέρλαχ το 1752. «Το Κρυφό Σχολειό δεν είναι θρύλος. Το συνετήρησε, παρά τις καταδιώξεις, ο βαθύτατος πόθος του τυραννουμένου
έθνους να υπάρξει», βροντοφωνεί ο κριτικός – ακαδημαϊκός – ιστορικός Δ. Κόκκινος. Ο Μ. Πηγάς (1535-1602), λόγιος και Πατριάρχης Αλεξανδρείας, έκανε έκκληση στον τσάρο της Ρωσίας να φτιάξει σπουδαστήριο ελληνικών γραμμάτων στο βασίλειό του, γιατί στην Ελλάδα κινδυνεύει ν’ αφανιστεί. η πηγή της σοφίας. (Ιστορία Ελλην. Έθνους). «Τα λίγα γράμματα που ξέρω, λέει ο γέρος του Μωριά, τα έμαθα από το “Ψαλτήρι” και το “Οχτωήχι” της εκκλησίας». Ασφαλώς σε κάποιο Μοναστήρι κρυφά. (Διήγηση συμβάντων ελληνικής φυλής).
πηγη http://katoci.blogspot.gr/