Μια από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στον χώρο της κοινωνικής πολιτικής βρίσκεται σε εξέλιξη και αφορά άμεσα δεκάδες χιλιάδες ευάλωτα νοικοκυριά. Το πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας ΤΕΒΑ, όπως εφαρμόστηκε μέχρι σήμερα, αλλάζει ριζικά μορφή, εγκαταλείποντας οριστικά τη λογική της διανομής έτοιμων πακέτων τροφίμων.
Σύμφωνα με τον νέο σχεδιασμό του Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, η στήριξη των δικαιούχων θα παρέχεται πλέον μέσω προπληρωμένης κάρτας. Αντί για προκαθορισμένα προϊόντα, οι ωφελούμενοι θα λαμβάνουν κάθε μήνα συγκεκριμένο χρηματικό ποσό, το οποίο θα μπορούν να αξιοποιούν σε καταστήματα τροφίμων, ανάλογα με τις πραγματικές ανάγκες του νοικοκυριού τους.
Από τα πακέτα τροφίμων στην ελευθερία επιλογής
Το ΤΕΒΑ σχεδιάστηκε για να στηρίζει άτομα και οικογένειες που βρίσκονται σε κατάσταση φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, προσφέροντας τρόφιμα, βασικά είδη και συνοδευτικές δράσεις κοινωνικής ένταξης. Στην Ελλάδα εφαρμόστηκε μέσω Κοινωνικών Συμπράξεων, με τους δικαιούχους να επιλέγονται βάσει εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων.
Η εμπειρία των προηγούμενων ετών, ωστόσο, ανέδειξε σοβαρές αδυναμίες. Οι διανομές ολοκληρώθηκαν τυπικά τον Δεκέμβριο του 2023, αφήνοντας πίσω ένα σύστημα βαρύ, αργό και συχνά αναποτελεσματικό. Καθυστερήσεις, ουρές και πακέτα που δεν ανταποκρίνονταν στις πραγματικές ανάγκες των δικαιούχων αποτέλεσαν συχνό φαινόμενο.
Υψηλό κόστος – περιορισμένο αποτέλεσμα
Η λειτουργία του προγράμματος βασιζόταν σε περίπλοκες και διαφορετικές ανά περιοχή διαδικασίες, με πολλαπλούς διαγωνισμούς για προμήθεια, αποθήκευση και μεταφορά προϊόντων. Σε αρκετές περιπτώσεις απαιτούνταν πάνω από δέκα ξεχωριστές διαγωνιστικές διαδικασίες για μία μόνο διανομή, γεγονός που αύξανε τη γραφειοκρατία και απορροφούσε σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων.
Το αποτέλεσμα ήταν ένα σύστημα με υψηλό διοικητικό κόστος και χαμηλή αποδοτικότητα, σε ένα πρόγραμμα που στόχευε στην άμεση ανακούφιση των πιο ευάλωτων πολιτών.
Πώς λειτουργεί το νέο μοντέλο με προπληρωμένη κάρτα
Με τη νέα δομή, το ΤΕΒΑ μετατρέπεται σε ένα ενιαίο και κεντρικά διαχειριζόμενο σύστημα για ολόκληρη τη χώρα. Η ενίσχυση δεν θα περνά πλέον από αποθήκες και σημεία διανομής, αλλά θα πιστώνεται απευθείας σε προπληρωμένη κάρτα στο όνομα του δικαιούχου.
Η κάρτα θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά για αγορές τροφίμων και βασικών ειδών, προσφέροντας:
- κατάργηση ουρών και ταλαιπωρίας
- τέλος στα «έτοιμα πακέτα» ακατάλληλων προϊόντων
- δυνατότητα προσαρμογής της βοήθειας στις ανάγκες κάθε οικογένειας
Η αλλαγή αυτή σηματοδοτεί μια νέα φιλοσοφία κοινωνικής στήριξης, που δίνει έμφαση στην αυτονομία και την αξιοπρέπεια των δικαιούχων.
Λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερη ενίσχυση
Η μετάβαση στο νέο σύστημα μειώνει δραστικά το διαχειριστικό κόστος, καθώς καταργούνται αποθήκες, μεταφορές, ενδιάμεσοι προμηθευτές και χρονοβόρες διαδικασίες. Οι πόροι που εξοικονομούνται κατευθύνονται απευθείας στους ωφελούμενους, αυξάνοντας την πραγματική αξία της παρεχόμενης βοήθειας.
Σε μια περίοδο αυξημένου κόστους ζωής και έντονων πιέσεων στα χαμηλά εισοδήματα, η αποτελεσματικότερη αξιοποίηση κάθε ευρώ αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Ενιαία εφαρμογή και ευρωπαϊκή στήριξη
Το νέο ΤΕΒΑ θα εφαρμοστεί ταυτόχρονα σε όλη τη χώρα, με κοινές διαδικασίες και κεντρικό έλεγχο, ώστε να αποφευχθούν ανισότητες και καθυστερήσεις. Η μεταρρύθμιση υλοποιείται σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και εντάσσεται στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021–2027.
Όπως τονίζεται, η χρήση προπληρωμένων καρτών αποτελεί διεθνώς δοκιμασμένη πρακτική που συνδυάζει διαφάνεια, ταχύτητα και κοινωνική ένταξη.
Το μήνυμα της αλλαγής είναι σαφές: η κοινωνική πολιτική δεν κρίνεται από τον αριθμό των πακέτων, αλλά από το πραγματικό όφελος που φτάνει σε όσους το έχουν ανάγκη. Και με αυτή τη λογική, το νέο ΤΕΒΑ φιλοδοξεί να αφήσει οριστικά πίσω του τις αδυναμίες του παρελθόντος.
ΠΗΓΗ: workenter.gr
