Παναγία Τσαμπίκα: Γιατί την αποκαλούν έτσι στην Ρόδο;
Η Παναγία κατέχει πρωταρχική θέση στην τιμή και στο σεβασμό όλων των πιστών από άκρη σε άκρη σε όλη την Ελλάδα. Της έχουν αφιερώσει μεγαλοπρεπείς εκκλησίες και ταπεινά ξωκλήσια. Την αποκαλούν Θεοτόκο, αλλά της έχουν δώσει και πολυάριθμα θεοτοκωνύμια, μεταξύ αυτών και το Παναγια Τσαμπίκα, το οποίο συναντάμε στη Ρόδο. Οι ερμηνείες για το όνομα Τσαμπίκα
Υπάρχουν δύο ερμηνείες για το όνομα Τσαμπίκα. Η πρώτη ερμηνεία, θέλει το όνομα Τσαμπίκα να δόθηκε από τους κατοίκους του Αρχαγγέλου της Ρόδου, το οποίο σημαίνει σπίθα, φωτιά. Κατά την παράδοση, η εικόνα δεν φαινόταν καλά από απόσταση, αλλά διακρινόταν καθαρά η φωτιά του καντηλιού που την συνόδευε, έτσι ονόμασαν την εικόνα Τσαμπίκα.
Η δεύτερη ερμηνεία, θέλει το όνομα να προέρχεται από την λέξη Ζαμβύκη. Ζαμβύκη σημαίνει είδος πλοίου, ενώ έτσι ονομάζεται και το βουνό το οποίο είναι χτισμένο το μοναστήρι της Παναγίας Τσαμπίκας στην Ρόδο, το οποίο έχει σχήμα πλοίου.
Οι μοναχοί της μονής Κύκκου εντόπισαν την εικόναν και την μετέφεραν πάλι στην Κύπρο. Επειδή φοβήθηκαν ότι θα την ξαναχάσουν, για να την αναγνωρίζουν έκαψαν ένα μικρό τμήμα στο πίσω μέρος της, σημάδι που διακρίνεται και σήμερα. Όμως, και πάλι η εικόνα βρέθηκε θαυματουργά στη Ρόδο απ’ όπου δεν έφυγε ποτέ ξανά.
Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Τσαμπίκας
Σύμφωνα με την παράδοση, η Παναγία Τσαμπίκα βοηθά τα ζευγάρια που δυσκολεύονται να τεκνοποιήσουν, ενώ προστατεύει και τις εγκυμονούσες. Όσοι επικαλέστηκαν την βοήθεια της Παναγίας κατάφεραν να τεκνοποιήσουν, ενώ άλλοι απέκτησαν δίδυμα. Πολλές είναι οι βαφτίσεις που γίνονται στο παρεκκλήσι της Παναγίας της Τσαμπίκας στη Ρόδο κάθε χρόνο, προς τιμή της Παναγίας, από τις οικογένειες που έκαναν τάμα εκεί.
Ένα παλαιότερο θαύμα της Παναγίας Τσαμπίκας, αναφέρεται σε έναν τούρκο πασά, ο οποίος είχε κτήματα γύρω από το μοναστήρι την Ρόδο. Η γυναίκα του δεν τεκνοποιούσε, έτσι αφού έμαθε για την Παναγία, προσευχήθηκε και έφαγε το φυτίλι που έκαιγε στο καντήλι της εικόνας. Έτσι έμεινε έγκυος. Αφού γεννήθηκε το μωρό, κρατούσε στην χούφτα του το φυτίλι του καντηλιού. Με αυτόν τον τρόπο πείστηκε ο πασάς ότι το παιδί είναι δικό του, και δώρισε στην εκκλησία όλα τα κτήματα που βρίσκονταν γύρω από το ναό.
Ο ναός βρίσκεται σε υψόμετρο 326 μέτρων, είναι δωδεκανησιακού τύπου και εξωτερικά φέρει κοίλα κεραμίδια. Προς τιμήν της Παναγίας Τσαμπίκας έχει κτιστεί μοναστηριακό συγκρότημα 3 χλμ. ανατολικά του Αρχαγγέλου, σε περιοχή που υπήρχε νεκρόπολη από την ΜυκηναΪκή εποχή.
Η μονή γιορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου, στο Γενέσιον της Θεοτόκου και την Γ’ Κυριακή των Νηστειών (Σταυροπροσκυνήσεως).
Ζευγάρι Τούρκων ήρθε να ευχαριστήσει την Παναγία Τσαμπίκα που τους έδωσε παιδί
Η ιστορία ενός νέου ζευγαριού που συγκινεί. Ο Μοχάμετ και η Σεβί, Τούρκοι που ζουν στην Αυστρία, αισθάνονται ευγνώμονες που οι διακοπές τους στη Ρόδο πριν από τρία χρόνια, έλυσαν ένα πρόβλημα που αντιμετώπιζαν αφού ένα γελαστό μωρό ήρθε στο σπίτι τους, μετά το προσκύνημα στην Παναγιά Τσαμπίκα, τη θαυματουργή.
Κι έτσι, τώρα που το παιδί έκλεισε τα δύο, αντί να πάνε στην Ισπανία που σκέφτονταν για διακοπές, ήρθαν και πάλι στη Ρόδο, ευγνώμονες για τη Χάρη της και ευτυχισμένοι για όσα έχουν.
Βραδάκι και βρίσκονται πάλι στο μαγαζί του Όσκαρ, σημείο αναφοράς γι’ αυτούς, πιο εκδηλωτικός ο Μοχάμετ, πιο ντροπαλή η Σεβί, αλλά με τα χαμόγελα που δίνει η πληρότητα και χωρίς δεύτερες ή πολύπλοκες σκέψεις.
Για ποιο λόγο ήρθατε για δεύτερη φορά στη Ρόδο;
Πριν από τρία χρόνια την ίδια εποχή είχαμε έρθει για διακοπές. Τότε γνωρίσαμε τον Όσκαρ, εδώ στο μαγαζί του στο Φαληράκι και στην κουβέντα του είπαμε ότι η Σεβί αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα και δεν μπορούμε να κάνουμε παιδί. Συζητήσαμε σαν να τον γνωρίζαμε πολλά χρόνια και μας είπε να μας πάει σε μια εκκλησία.
Ήταν η Παναγιά Τσαμπίκα. Μας είπε ότι αν πιστέψουμε, θα μας βοηθήσει να κάνουμε παιδί! Δεν ζείτε στην Τουρκία, αλλά στην Αυστρία, είστε όμως μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα! Ζευγάρι Τούρκων: “Δεν είμαστε φανατικοί μουσουλμάνοι, πιστεύουμε σε ένα Θεό που αγαπά όλο τον κόσμο”
Είμαστε Τούρκοι, αλλά εγώ γεννήθηκα στην Αυστρία από μετανάστες γονείς και η Σεβί ήρθε στην Αυστρία πριν από 13 χρόνια μαζί με την οικογένειά της. Δεν είμαστε φανατικοί μουσουλμάνοι, πιστεύουμε σε ένα Θεό που αγαπά όλο τον κόσμο.
Ο Όσκαρ μάς είπε για ένα θαύμα που έγινε σ’ εκείνον τον ίδιο. Θεωρήθηκε κλινικά νεκρός μετά από καρδιακό επεισόδιο και επανήλθε στη ζωή. Σώθηκε από θαύμα. Μας είπε ότι κι αυτός από μουσουλμάνος που ήταν βαπτίστηκε χριστιανός και προσφέρθηκε να μας πάει στην Παναγία, με τ’ αυτοκίνητό του.
Προσευχηθήκατε;
Η Σεβί πίστεψε βαθιά. Συγκινήθηκε, ανατρίχιασε, έμεινε κοντά στην Παναγία μία ώρα. Ανάψαμε κερί, πήραμε το φιτιλάκι, το βαμβάκι… Είπαμε ότι αν γίνει το θαύμα, θα επιστρέψουμε να προσκυνήσουμε και να ευχαριστήσουμε την Παναγιά Τσαμπίκα.
Όταν γυρίσαμε στην Αυστρία, γρήγορα ανακαλύψαμε την εγκυμοσύνη. Τρία χρόνια μετά ήρθαμε και πάλι στη Ρόδο, μένουμε και πάλι στο Φαληράκι και πήγαμε στην Παναγιά Τσαμπίκα και προσκυνήσαμε. Ζητήσαμε να μας δώσει κι άλλο ένα μωράκι.
Δεν φέρατε μαζί τη μικρή!
Η κόρη μας έκλεισε τα δύο της χρόνια πριν λίγους μήνες και την αφήσαμε στις γιαγιάδες της. Της δώσαμε το όνομα “Eftelya”, Ελευθερία.
Η αντίδραση των γονέων του ζευγαριού στο θαύμα της Παναγίας. Οι οικογένειές σας τι είπαν όταν τους περιγράψατε τι έγινε; Ο πατέρας της γυναίκας μου πιστεύει στον Θεό και πιστεύει ότι ο Θεός είναι ένας και είναι παντοδύναμος. Το δέχτηκαν αμέσως όλοι, τους εξηγήσαμε τι έγινε στη Ρόδο.
Φέτος είχαμε σκεφτεί αρχικά να πάμε στην Ισπανία για διακοπές, αλλά δεν είχαμε έρθει ακόμη στην Παναγία, κι έτσι αποφασίσαμε να έρθουμε εδώ. Έχουμε αγαπήσει πολύ τη Ρόδο. Υπάρχει ζεστασιά στους ανθρώπους της.
Κι ένα μπουκαλάκι νερό να μπεις να πάρεις από ένα μαγαζί, το δίνουν με χαμόγελο και μας συγκινούν γι’ αυτό. Τι δουλειά κάνετε στην Αυστρία; Εγώ εργάζομαι ως οδηγός λεωφορείου. Η γυναίκα μου είναι στο σπίτι με το παιδί.
Θα ξανάρθετε στη Ρόδο; Σίγουρα θα έρθουμε πάλι. Πήγαμε πριν από δύο μέρες στ’ Αφάντου και τυχαία βρεθήκαμε μπροστά σε μια γυναίκα που μας είπε ότι κι εκείνη προσπαθούσε επτά χρόνια να κάνει παιδί και το έκανε με τη βοήθεια της Παναγιάς Τσαμπίκας.
Έγινε το ίδιο θαύμα και σ’ εκείνην κι εμείς έχουμε ζητήσει από την Παναγία, κι άλλο μωρό.
Παναγία Τσαμπίκα: Η ιστορία και η απώλεια της θαυματουργής εικόνας της Ρόδου
Η εικόνα της Παναγίας Τσαμπίκας στη Ρόδο, που βρίσκεται στην ομώνυμη ιερά μονή, είναι θαυματουργή και κάθε χρόνο συγκεντρώνει χιλιάδες προσκυνητές. Η Σύναξη της Παναγίας της Τσαμπίκας γιορτάζει 28 ημέρες πριν το Πάσχα, την Γ΄ Κυριακή των Νηστειών, της Σταυροπροσκυνήσεως, οπότε και πανηγυρίζει το Μοναστήρι στο νησί.
Ένα από τα παλιότερα θαύματα της Παναγίας Τσαμπίκας είναι και εκείνο που συνδέεται με τα μεγάλα κτήματα γύρω από το Μοναστήρι, τα οποία ανήκαν σε Τούρκο πασά, του οποίου η γυναίκα δεν τεκνοποιούσε.
Εκείνη, μαθαίνοντας για την Παναγία, προσευχήθηκε κι έφαγε το φυτιλάκι που έκαιγε στο καντήλι της εικόνας της και σύμφωνα με την παράδοση, έμεινε έγκυος. Ο άντρας της δεν μπορούσε να πιστέψει πως το παιδί ήταν δικό του, αλλά ούτε πίστευε πως επρόκειτο για θαύμα, με τον θρύλο να αναφέρει ότι όταν γεννήθηκε το μωρό κρατούσε στη χούφτα του το φυτιλάκι του καντηλιού.
Ο Τούρκος πασάς δώρισε στην εκκλησία όλα τα κτήματα που βρίσκονται γύρω από το ναό και από τότε πολλά θαύματα έχουν καταγραφεί, γι αυτό και κάθε χρόνο στη χάρη Της, συρρέουν χιλιάδες προσκυνητές για να προσκυνήσουν.
Από εκεί, με θαυματουργικό τρόπο, η εικόνα έφευγε και πήγαινε στο βουνό Ζαμβύκη του Αρχάγγελου της Ρόδου. Η απώλεια της εικόνας προκάλεσε αναστάτωση στους μοναχούς του Κύκκου που κατέβαλαν κάθε δυνατή προσπάθεια για να την εντοπίσουν. Στο βουνό Ζαμβύκη η Παναγία κρύβεται από τα βλέμματα των Χριστιανών σε ένα κυπαρίσσι.
Ωστόσο, πολύ ταπεινά και απλά φανερώνεται σε βοσκό που μένει στην απέναντι περιοχή της βρύσης του Αιμαχού (Γιεμαχιού). Ο βοσκός είδε το φως της Παναγίας, αλλά αρχικά δεν έδωσε καμία σημασία. Το είδε και δεύτερη βραδιά και την τρίτη αποφάσισε να ανεβεί στο απέναντι βουνό, για να δει από κοντά με τα μάτια του, τι ήταν αυτό το φως.
Όταν έφθασε στο ύψωμα, ο βοσκός μαρμάρωσε βλέποντας την εικόνα της Παναγίας να φωτίζεται από ακοίμητο κανδήλι στο «κυπαρίσσι το αεράτο» (έτσι λέγεται το δέντρο που είχε σταθμεύσει η Μεσίτρια των ανθρώπων).
Πως πήρε το όνομά της η εικόνα της Παναγίας Τσαμπίκας
Από το γεγονός αυτό πήρε η εικόνα και το όνομα της, αφού η λέξη «τσάμπα», στην τοπική διάλεκτο της Ρόδου σημαίνει σπίθα, φωτιά. Αυτό το κυπαρίσσι σώζεται μέχρι σήμερα και στη ρίζα του υπάρχει μια τρύπα, η οποία σε πολύ τακτά χρονικά διαστήματα βγάζει ζεστό και κρύο αέρα.
Η ιστορία της εικόνας της Παναγίας Τσαμπίκας
Τελικά οι Κυκκώτες εντόπισαν την εικόνα στο νησί της Ρόδου και την μετέφεραν πίσω στην Κύπρο. Η εικόνα όμως και πάλι γύρισε πίσω στο βουνό της. Οι Κύπριοι όταν την ξαναέφεραν πίσω, προκειμένου να είναι σίγουροι ότι είναι η εικόνα τους, την έκαψαν λίγο από πίσω για να έχουν κάποιο σημάδι που θα την αναγνώριζαν πιο εύκολα.
Ωστόσο, η εικόνα και για τρίτη φορά πηγαίνει στη νέα της κατοικία, με το σημάδι να σώζεται πολύ καθαρά μέχρι σήμερα. Η εικόνα από τότε δεν έφυγε ποτέ από τη Ρόδο και όταν ζητήθηκε να μεταφερθεί για προσκύνημα σε άλλα μέρη της Ελλάδος, επέστρεψε και πάλι πίσω.
Όταν το 2002 μ.Χ. κτίστηκε παρεκκλήσι προς τιμή της Παναγίας της Τσαμπίκας στο Πέρα Χωριό στην Κύπρο και οι κάτοικοι ζήτησαν να γίνει το εγκαίνιο του την 24η Ιουλίου, ο Μητροπολίτης Ρόδου, Κύριλλος, συνοδευόμενος από τρεις κληρικούς, έφερε την εικόνα στην Κύπρο, τέλεσε το εγκαίνιο του ναού και η εικόνα για πρώτη φορά έφυγε από τη θέση της για τρεις μέρες.
Ιταλός επιχειρηματίας πλήρωσε για τον φωτισμό της εκκλησίας και των 320 σκαλιών της Παναγιάς Τσαμπίκας
«Πραγματοποίησα ένα τάμα στην Παναγία. Είχα υποσχεθεί, όταν βρεθήκαμε για διακοπές στη Ρόδο το 2014, πως αν έμενε έγκυος η γυναίκα μου Messina θα πλήρωνα το κόστος του φωτισμού της εκκλησίας και των γύρω χώρων. Κι έτσι έγινε» είπε στο «Νέο Κόσμο» ο Joe Mirabella
Ένα υπέροχο δώρο θα χαίρεται σύντομα η κοινωνία της Ρόδου. Το Μοναστήρι της Αγίας Τσαμπίκας στο νησί, και όλη η διαδρομή που κάνουν οι πιστοί, από τους πρόποδες του λόφου μέχρι την κορυφή, θα φωτιστεί, και η Μονή θα διακρίνεται και μέσα στη νύχτα από τα πλοία που περνούν και από τους τουρίστες όταν φτάνουν στο νησί.
Τον φωτισμό της εκκλησίας και των 320 σκαλιών του Μοναστηριού της Αγίας Τσαμπίκας ανέλαβε ο ιταλικής καταγωγής Αυστραλός επιχειρηματίας Joe Mirabella, τον οποίο ευχαρίστησε για την προσφορά του η Ροδιακή Αδελφότητα Μελβούρνης και Βικτώριας «Διαγόρας» κατά την εκδήλωση για την 72η επέτειο της Ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου στην Ελλάδα, το περασμένο Σάββατο.
Την ιδιαίτερη ιστορία του, που αφορά την εκπλήρωση ενός τάματος, είχαν την ευκαιρία να ακούσουν οι παρευρισκόμενοι στη γιορτή της Ροδιακής Αδελφότητας. Μέσα από ένα μήνυμα του κ. Mirabella που προβλήθηκε στην εκδήλωση, έγινε γνωστή η ιστορία του και το τάμα που έκανε στην Αγία Τσαμπίκα το 2014.
Η Messina Mirabella χαίρεται τα δίδυμα αγόρια της Vincent και George. Φώτο: Supplied
Σύμφωνα με την παράδοση, η Παναγία Τσαμπίκα θεωρείται προστάτιδα της εγκυμοσύνης και της τεκνογονίας. Κάθε χρόνο χιλιάδες είναι οι πιστοί από την Ρόδο, την Ελλάδα και το εξωτερικό που πηγαίνουν στην Παναγία Τσαμπίκα της Ρόδου, για να προσκυνήσουν την θαυματουργή εικόνα της. Και είναι εκατοντάδες οι περιπτώσεις όπου τα τάματά τους έχουν πετύχει.
Ένα από αυτά τα ζευγάρια ήταν ο Joe και η Messina Mirabella, οι οποίοι βρέθηκαν για διακοπές στη Ρόδο, το 2014, και γνωρίζοντας για το Μοναστήρι, ανέβηκαν τα σκαλιά μαζί με τους κουμπάρους τους George and April Patsis.
«Η σύζυγός μου και οι κουμπάροι μου γνώριζαν την ιστορία της Αγίας Τσαμπίκας και για τη φήμη του Μοναστηριού. Και ήταν στο πρόγραμμα να το επισκεφθούμε και να ανέβουμε τα 320 σκαλιά κατά τη διάρκεια των διακοπών μας στη Ρόδο», δήλωσε στον Νέο Κόσμο ο κ. Joe Mirabella.
Την φωταγώγηση της Αγίας Τσαμπίκας και των 320 σκαλιών ήταν το τάμα που έκανε και εκπλήρωσε ο Αυστραλός επιχειρηματίας Joe Mirabella. Φώτο: Wikimedia
«Όπως ανεβαίναμε τα σκαλιά, είδα γύρω μου όλα αυτά τα ζευγάρια που δεν μπορούσαν να κάνουν παιδιά και έκανα τότε μία υπόσχεση στον εαυτό μου. Έκανα τάμα ότι εάν η Messina έμενε έγκυος θα φώτιζα την εκκλησία και όλα τα σκαλιά της, γιατί ήταν σκοτεινά. Όταν κατεβαίναμε δεν βλέπαμε που πηγαίναμε» είπε μεταξύ άλλων στο μήνυμά του ο Joe Mirabella.
Δύο χρόνια αργότερα, το 2016, η ευχή τους πραγματοποιήθηκε και το ζευγάρι υποδέχθηκε στον κόσμο δίδυμα. Από εκείνη τη στιγμή ο Joe Mirabella ξεκίνησε ενέργειες για να τηρήσει την υπόσχεση που έκανε στην Αγία Τσαμπίκα. Το έργο να δωρίσει τα φώτα και να τα εγκαταστήσει πήρε τρία χρόνια. Έπρεπε να εκδοθούν όλες οι άδειες.
«Ήταν ένα μεγάλο ταξίδι, αλλά το είχα τάξει στον Θεό, είχα υποσχεθεί στον πατήρ Εμμανουήλ ότι θα τα κατάφερνα, και αισθάνομαι ιδιαίτερη ικανοποίηση και τιμή ότι ολοκληρώνεται αυτό το έργο» είπε ο Joe Mirabella. «Μας πήρε τρία χρόνια συνεννοήσεων και διαβουλεύσεων, και μπορούμε πλέον να πούμε ότι τα φώτα στο Μοναστήρι και στα σκαλιά θα ανάψουν τον Απρίλιο, οπότε και θα είναι έτοιμο για τις άγιες ημέρες του Πάσχα».
Μπήκαν τα φώτα που προσέφερε ο Joe Mirabella, στα σκαλιά που οδηγούν στην κορυφή του λόφου όπου βρίσκεται η Αγία Τσαμπίκα, φωτίζοντας τη διαδρομή που ακολουθούν οι προσκυνητές. Φώτο: Supplied
Με την ευκαιρία ο Joe Mirabella ευχαρίστησε τους ανθρώπους που τον βοήθησαν να προχωρήσει το έργο φωταγώγησης της εκκλησίας, όπως τον Leo Athanasaki, που όταν ήταν πρόεδρος στην Ελλάς Μελβούρνης τον έφερε σε επαφή με τον πατέρα Εμμανουήλ Λυκοπάντη, ιερέα του Αγίου Δημητρίου στο Moonee Ponds. «Ο πατήρ Εμμανουήλ, για τρία χρόνια έκανε ό,τι μπορούσε να προωθήσει το θέμα και να βγουν οι απαραίτητες άδειες. Ακόμα και ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας, Βασίλης Παπαστεργιάδης, μεσολάβησε επικοινωνώντας με υπουργεία ώστε να προχωρήσει η υλοποίηση του έργου».
Το κόστος μόνο των φωτιστικών που δώρισε ο κ. Mirabella ανέρχεται σε 120.000 ευρώ. «Όταν είναι όλα έτοιμα θα επισκεφθώ το νησί με την οικογένειά μου και θέλω να κάνω και μία λειτουργία στο μοναστήρι για τους κατοίκους της Ρόδου», είπε ο Joe Mirabella.«Εύχομαι ο δήμαρχος και η κοινωνία της Ρόδου να το εκτιμήσουν», δήλωσε τέλος ο κ. Joe Mirabella, ευχαριστώντας τη Ροδιακή αδελφότητα για το βραβείο αναγνώρισης που του απένειμε.
Και έτσι σύντομα θα αναδειχθεί το Μοναστήρι της Αγίας Τσαμπίκας και θα προσελκύσει ακόμα περισσότερους επισκέπτες. Άλλωστε ταιριάζει και με την ιστορία της εικόνας της Αγίας Τσαμπίκας που ανακαλύφθηκε στη Ρόδο, από το φως του καντηλιού που τη συνόδευε. Γι’ αυτό και το όνομα του μοναστηριού λέγεται ότι προέρχεται από τη λέξη “τσάμπα” δηλαδή “φωτιά, σπίθα” στην τοπική διάλεκτο.
Με πληροφορίες πηγή neoskosmos.com ΙΡΙΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ dimokratiki.gr
